Καιρός για μία ακόμη κριτική μίας λατρεμένης μου ταινίας, μιας ταινίας που προ 8 ετών που την είδα με σημάδεψε πολύ βαθιά. Η κριτική αυτή είναι 2 σε 1 γιατί αν και δεν αναφέρεται πουθενά στο σενάριο των δυο ταινιών πρόκειται για ακριβώς την ίδια ιστορία. Ακριβώς η ίδια κεντρική ιστορία αλλά σε όλα τα άλλα απολύτως διαφορετικές. Το έναυσμα για αυτή την κριτική μου δόθηκε από κάποια σχόλια που αντάλλαξα με την συγγραφέα Ντίνα Κίτσου σε μία ανάρτηση στο ιστολόγιο της. Το θέμα αφορούσε την προαιώνια σχέση ποιότητας έναντι ποσότητας. Έτσι λοιπόν και εδώ έχουμε μία ποιοτική έναντι μιας "ποσοτικής" (εμπορικής) ταινίας.
Η Επέλαση των Βαρβάρων και το Big Fish βγήκαν στις αίθουσες σχεδόν ταυτόχρονα, τέλη 2003 - αρχές 2004. Γυρίστηκαν ταυτόχρονα -πιθανότατα το Big Fish ξεκίνησε νωρίτερα- δίχως η μία ομάδα παραγωγής να γνωρίζει για την ταινία της άλλης. Το Big Fish είναι μία αμερικάνικη υπερπαραγωγή, προϋπολογισμού 70 εκατ. $, του γνωστού σκηνοθέτη Tim Burton. Οι Βάρβαροι (που τσίμπησαν και το Όσκαρ καλύτερης ταινίας - αμήν!) στοίχισαν μόλις 6 εκατ. καναδέζικα $, κάπου το 1/15 δηλαδή. Άρα εδώ δεν τίθεται κανένα θέμα χολυγουντιανής επανέκδοσης, όπως γίνεται συνήθως. Απλώς το Big Fish βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα που ο Daniel Wallace εξέδωσε το 1998, ενώ ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Denys Arcand των Βαρβάρων προφανώς έγραψε ένα σενάριο χαλαρά εμπνευσμένο από αυτό. Τόσο χαλαρά και τόσο ριζικά μεταμορφωμένο που ούτε καν ανέφερε τον συγγραφέα στα credits της ταινίας.
Ποια από τις δυο είναι λοιπόν η λατρεμένη μου; Η παραμυθένια, φαντασμαγορική έκδοση του Burton ή οι φτωχοί Βάρβαροι; Ασφαλώς οι Βάρβαροι. Η κεντρική ιστορία και των δυο είναι αυτή : Ένας πατέρας αργοπεθαίνει από κάποια ανίατη ασθένεια και καλεί τον γιο του, στενούς συγγενείς κλπ να τους αφηγηθεί τις περιπέτειες της ζωής του. Ο Burton το έπιασε εντελώς... Alice in Wonderland, σουρεαλιστικά και παραμυθένια, ως συνήθως. Ενώ οι Βάρβαροι είναι απολύτως ρεαλιστικοί και ανθρώπινοι, είναι από τις πιο ανθρώπινες ταινίες που είδα ποτέ, μακράν. Ακομπλεξάριστοι, τολμηροί, τσαμπουκαλεμένοι, ευαίσθητοι και αλογόκριτοι (τέτοιο σενάριο ΔΕΝ γυρίζεται στο Hollywood, ποτέ). Από τις ταινίες που γράφουν στα παλιά τους τα υποδήματα πόσα εισιτήρια θα πουλήσουν και από ποια ηλικία και άνω θα επιτραπεί η είσοδος στην αίθουσα. Η ξεφτιλισμένη η MPAA (επιτροπή λογοκρισίας) στις ΗΠΑ της έδωσε R (κατάλληλο από 18) for language, sexual dialogue and drug content, όπως το αιτιολόγησε.
Είδα πρώτα το Big Fish, σε αίθουσα. Λαμπερή ταινία, εκπληκτικά πανάκριβα εφέ, μακιγιάζ, κοστούμια, ερμηνείες, παραγωγή, μουσική, η γνωστή παραμυθένια ατμόσφαιρα του Burton για μικρά και μεγάλα παιδιά, σεκάνς που σε αφήνουν με το στόμα ανοιχτό... Hollywood! Καθόλου άσχημη, πάρα πολύ εντυπωσιακή και πούλησε και άψογα όπως βλέπω στο Imdb. Aλλά μετά από μερικές μέρες τα είχα ξεχάσει σχεδόν όλα. Μου έμεινα μόνο κάποιες καλές ατάκες, τίποτα άλλο.
Κάποια στιγμή μέσα στο 2004 είδα τους Βάρβαρους σε DVD. Δεν πήρα αμέσως χαμπάρι ότι πρόκειται για ένα "ρεαλιστικό Big Fish", ήταν τόσο διαφορετική ταινία. Ούτε ήταν δυνατόν να φανταστώ το ΣΟΚ που με περίμενε. Δεν μπορώ να σκεφτώ αυτή την στιγμή άλλη ταινία κατά την οποία να έτρεμα ολόκληρος σε ουκ ολίγα σημεία και να διαποτιζόμουν συθέμελα από το συναίσθημα και την ένταση της. Και μετά από 8 χρόνια, δίχως να την έχω ξαναδεί από τότε, να την θυμάμαι σχετικά καθαρά. Οι Βάρβαροι του Αρκάν κάθε άλλο παρά Βάρβαροι είναι. Είναι άνθρωποι όπως εσείς και εγώ, με πάθη και αδυναμίες, έρωτες και μίση, χαρές και θλίψη.
Οι Βάρβαροι δεν προορίζονται για μουρόχαυλη διασκέδαση. Αν ανοίξετε ποπ κορν κατά το ξεκίνημα και σας απορροφήσει καλά διόλου απίθανο να μην καταφέρετε να φάτε ούτε μπουκιά. Όχι, οι Βάρβαροι θέλουν να σας κάνουν να αισθανθείτε, να σκεφτείτε, να προβληματιστείτε, να χαρείτε, να παθιαστείτε! Να δείτε πως μία ταινία δίχως το παραμικρό ειδικό εφέ μπορεί να σας αγγίξει τόσο βαθιά που να αλλάξει τον τρόπο που βλέπετε αρκετές πλευρές της ζωής σας. Αυτή η ταινία είναι το απόλυτο αριστούργημα, από τις 3-4 που έχω μαρκάρει με 10/10 στο Imdb.
Βαθμολογίες (κλικ για trailers):
